Halsstrekken biomechanisch bekeken

Hoe ziet functioneel halsstrekken eruit? Tussen hals strekken zoals dat in de proef gevraagd wordt en halstrekken zodat het ook echt gymnastiserend werkt op de bovenlijn van het paard, zit nog wel een verschil.
Het paard de hals laten strekken, dat doen we allemaal ongeacht discipline en graad van africhting. Bijvoorbeeld voor of na het rijden én we laten het zien in de dressuur proef. Het hals strekken is een fijne oefening om de spanning van een lastige oefening even weg te laten vloeien en helpt de bovenlijn van je paard soepeler te maken.

Waarom halsstrekken?

Dressage2Learn Bas Conamore

Halsstrekken is een moment van ontspanning, een beloning én een test om te kijken of jouw paard op eigen benen in balans loopt en de hand volgt. Het is tevens een oefening met grote gymnastische waarde, mits functioneel uitgevoerd. We bekijken het halsstrekken vanuit de biomechanica. In de cursus Biomechanica & Trainingsconcepten leer je meer over het gymnastiseren van je paard.

We beginnen even bij onszelf: Ga met een rechte rug staan en rol vanaf je achterhoofd ieder werveltje af naar beneden. Tot dat je bij je stuitje bent aangekomen. Probeer bewust te voelen wat er in jouw lijf moet gebeuren om iedere wervel mee te laten buigen. Wat gebeurt er in je rug, je buik, je bovenbenen? Probeer niet te vérbuigen vanuit je onderrug of heupen. Het belangrijkste in deze oefening is om niet te gaan hangen in je schouders met je hoofd naar voren. Hou de lengte in je ruggengraat. Dat gaat makkelijker met je kin iets in en je kaak ontspannen.

Probeer dezelfde oefening nu ook eens met een rugzak op je rug, met een paar dikke boeken erin. Een paard staat verticaal en wij horizontaal maar toch krijg je zo een beetje begrip hoe de oefening voor een paard voelt. Er zijn heel veel spieren nodig om je balans nog te houden. Als je onzorgvuldig voorover duikt, je horizontale balans verliest, zal je daar op den duur last van je rug van gaan krijgen.

 

Van oor tot staart

Om in deze voorover buiging niet om te vallen werken je rugspieren mee. Deze zijn licht aangespannen. Je diepe buikspieren trekken ook iets aan om de balans goed te houden. Je rekt nu eigenlijk van oor tot staart, net zoals jouw paard moet doen in het functioneel dragen van de ruiter.

Dressage2Learn Biomechanica Hals strekken

copyright Dressage2Learn

Deze mooie boog met correcte aanspanning in de houdingsspieren (je core) is het begin van de nodige basishouding die een paard moet hebben om het gewicht van de ruiter te kunnen dragen. Ons gewicht zorgt voor een versterkte extensie (hol) beweging in de wervelkolom en hindert de flexie (bol) beweging. Als een paard beweegt, maakt de rug continu deze beide bewegingsuitslagen. De flexie, de boog, moeten we dus versterken en benadrukken, de extensie iets reduceren. Deze werking willen we niet kwijtraken zolang ons gewicht nog op het paard zit. Het paard is pas echt klaar met werken als wij afstappen en ons gewicht niet meer op die boog naar beneden duwt.

 

Lange teugel versus hals strekken

Omdat het paard nog werkt zolang we er op zitten met ons gewicht, moeten we zorgdragen dat het paard zijn wervelkolom nog steeds naar flexie kan brengen, de boog. Hier zorgen met name de onderlijnspieren voor, zoals de buikspieren, de psoas maar ook de spieren aan de onderkant van de wervelkolom. Bovenlijn en onderlijn spieren moeten in balans samenwerken. Ons gewicht op de wervelkolom vraagt om extra activiteit van de onderlijn spieren, om ons gewicht te compenseren. Gebeurt dat niet, dan loopt het paard met een stijve holle rug, die niet meer omhoog kan veren.

Halsstrekken met boog

We doen dat natuurlijk door impuls op te wekken vanuit de achterhand met ons been en deze impuls met een elastische ruiterhand te ontvangen zodat de opgewekte energie niet wegspoelt maar in de boog kan blijven. Valt er een schakel in deze verbinding weg, dat gaat dat ten koste van de draagkracht. Verlies je impuls van achteruit, dan komt het paard te veel op de voorhand. Verlies je de elastische verbinding van voor, dan verlies je de boog.

Hals strekken met verlies horizontale balans, holle rug en geen verbinding.

De teugels losgooien is daarom niet hetzelfde als functioneel hals strekken. Wat is het verschil? Met een losse teugel loopt het paard geheel in de eigen voorkeurshouding, zoals deze ook zou staan zonder ruiter erop.

Verlies van horizontale balans en ruggebruik.

 

Borstgebruik

Het borst gebied in kaart.

 

Borstgebruik maakt het verschil. De borst van het paard hangt zonder bot verbinding tussen de voorbenen. In ontspannen toestand is er geen spierspanning in de boog om de ruiter te dragen. Er is dan ook geen aanspanning in de borst. De ribbenkast met het ruitergewicht hangt in de gewrichten en pezen van het borst gebied van het paard. En hoewel spieren veel krachten kunnen dragen, zijn gewrichten en pezen blessuregevoelig. We willen daarom de boog behouden en de spieren het werk laten doen. Goed halsstrekken gaat daarom altijd in contact van been tot elastische hand.

 

Links: De borst gelift vanuit actieve spieren. Rechts: De borst ongedragen.

Hoofd hals houding

correcte stap paard Dressage2learn Biomechanica paard Bastiaan de Recht

Tijdens het hals strekken willen we de wervelkolom uitgelijnd en op lengte houden. Het frame mag hierbij verlengen, maar niet ten koste van de boog! Verlies je impuls dan zal de achterhand gaan sloffen en hoewel sommigen het mooi vinden om te zien dat de neus dan zal dalen en soms zelfs helemaal door het zand gaat, let op, het paard loopt hierbij te veel op de voorhand. Het lijkt ontspannen, maar we zijn de boog kwijt, de rug blijft voornamelijk in extensie. Rijden we op dat moment de neus eruit, zonder van achter naar voren te rijden, dan is de neus wel aan de loodlijn, maar je paard hangt in de boeg op de voorhand. Hij ondersteunt het gewicht niet meer actief met de onderlijn borstspieren. Dit geeft enorme druk op het CTO: de overgang van laatste halswervel naar eerste borstwervel. Daarbij verliest het paard zijn veer, schwung en cadans in zijn gangen.

 

Goed hals strekken gaat daarom vanuit een actief achterbeen en met contact, in verbinding. Of de neus voor of achter de loodlijn is, is op zichzelf géén indicatie voor goed hals strekken. Kijk eerst naar de activiteit, de verbinding, de beenzetting, de deining van de rug, de horizontale balans en of het paard zijn eigen borst draagt met de ruiter erop. Blijven alle voorwaarden intact als de hals mag zakken? Dan is het hals strekken functioneel.

Tip: Wil je als beloning de teugels eens lekker losgooien? Doe dat ook eens in galop! Door de opwaartse beweging van de galop trekt het paard in deze gang vanuit zichzelf de borst goed aan. De boog blijft in galop gemakkelijker op spanning zonder contact.

Wil je hier meer details over weten, en hoe je goed hals strekken voor elkaar krijgt, bekijk dan de online cursus Biomechanica & Trainingsconcepten.

Dressage2Learn Hals strekken Hanna Bakker